Czym są zaburzenia hiperkinetyczne i kiedy występują

W ostatnim czasie dużo mówi się o zaburzeniach hiperkinetycznych diagnozowanych szczególnie często wśród dzieci powyżej szóstego roku życia. Zaburzenia hiperkinetyczne są również utożsamiane z ADHD. Czy jednak oba pojęcia rzeczywiście oznaczają to samo? Gdzie szukać pomocy, jeśli podejrzewamy, że u naszego dziecka mogą występować tego typu zaburzenia?

Występowanie i przyczyny

Jako najczęstszą przyczynę zaburzeń hiperkinetycznych wymienia się uwarunkowania genetyczne danego dziecka, związane głównie z występowaniem nieprawidłowych mutacji niektórych genów. Jest to po części prawda, jednak u większości dzieci zaburzenia mogą mieć pochodzenie wieloczynnikowe, a zatem na ich pojawienie się mają wpływ również inne czynniki, najczęściej środowiskowe (niewłaściwa opieka nad dzieckiem, złe warunki itp.), ale też związane z niewłaściwym stylem życia ciężarnej matki (palenie papierosów lub picie alkoholu w czasie ciąży).

Często przyczyną tego typu zaburzeń jest wystąpienie niedotlenienia w okresie okołoporodowym. Powszechnie przyjmuje się, że zaburzenia hiperkinetyczne dotykają dzieci z tak zwanych „trudnych” rodzin lub rodzin z dysfunkcjami. W rzeczywistości jednak na wystąpienie tego typu schorzenia wpływ mogą mieć różne czynniki. Zaburzenia hiperkinetyczne bardzo często występują u dzieci, u których zdiagnozowano ADHD, jednak należy też zauważyć, że stanowią one samodzielną jednostkę (według klasyfikacji ICD-10) i chociaż mają pewne cechy wspólne, to jednak nie można w pełni ich ze sobą utożsamiać. Zaburzenia hiperkinetyczne występują zarówno u chłopców, jak i dziewczynek.

Objawy

Niezmiernie trudno sprecyzować ogólne objawy zaburzeń hiperkinetycznych, ponieważ u każdego dziecka mogą przebiegać w inny sposób – pewnie też dlatego występują trudności z ich właściwym rozpoznaniem. Objawy tego typu zaburzeń związane są z występowaniem deficytów w jednym lub kilku obszarach: obszarze uwagi, aktywności i impulsywności.

Deficyt uwagi najczęściej charakteryzuje się niemożnością skupienia, częstym przerywaniem wykonywanych czynności, trudnościami w odrabianiu lekcji, wykonywaniu domowych obowiązków czy właściwym zachowaniu podczas lekcji. Dziecko z deficytem uwagi często jest znużone, sprawia wrażenie, jakby nie docierały do niego prośby i polecenia rodziców lub opiekunów. Może rozpraszać się nawet zwyczajnymi dźwiękami takimi jak tykanie zegara, dźwięki z ulicy i tym podobne. Dziecko ma również trudności z planowaniem, nie potrafi się zorganizować, często zapomina coś zrobić lub gubi własne rzeczy. Problem związany z obszarem aktywności najczęściej przejawia się nadpobudliwością: dziecko krzyczy, jest hałaśliwe, nie potrafi usiedzieć w miejscu, wykonuje gwałtowne ruchy szczególnie w czasie lekcji, jedzenia posiłku, odrabiania prac domowych. Często mówi się wówczas, że dziecko jest niegrzeczne lub nie umie się zachować, ale w wielu przypadkach to problem wymagający odpowiedniej terapii. Impulsywność z kolei najczęściej wiąże się z niecierpliwością – dziecko nie potrafi czekać na swoją kolej (na przykład w czasie rozmowy lub zabawy), często przeszkadza lub utrudnia prowadzenie lekcji.

Rozpoznanie

W przypadku podejrzenia występowania zaburzeń hiperkinetycznych, konieczna będzie wizyta u psychiatry dziecięcego. Bardzo ważna będzie obserwacja zachowania i reakcji dziecka, testy przeprowadzane w formie zabawy oraz dodatkowe pytania związane z przebiegiem ciąży czy rozwoju dziecka w pierwszych latach życia. Powszechnie przyjmuje się, że zaburzenia hiperkinetyczne pojawiają się przed ukończeniem przez dziecko siódmego roku życia, najczęściej zaś rozpoznawane są między szóstym a dziesiątym rokiem życia.

Leczenie

W zależności od stwierdzonych deficytów i stopnia nasilenia zaburzeń może zostać zalecone odpowiednie leczenie. Obejmuje ono najczęściej różne metody terapii i dotyczy w zasadzie wszystkich aspektów codziennego życia. Najczęściej leczenie polega na przeprowadzeniu kompleksowej psychoterapii i psychoedukacji, terapii behawioralnej, treningu umiejętności społecznych lub terapii zaburzeń integracji sensorycznej. Bardzo często przeprowadza się także terapię rodzinną, w której uczestniczą również najbliższe osoby opiekujące się dzieckiem. W niektórych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne. Powinno ono jednak być wprowadzane rozważnie i tylko wówczas, gdy inne metody nie przynoszą oczekiwanych skutków.

Related Posts

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Required fields are marked *